Kategorie-Archiv: Fräislound

Wät Roomelse fon Wellington leere kon

Seelter un Maori sätte sik een Foulk juust as dät uur foar dän Ärhoold fon hiere bitrouede Minnerhaide-Toal ien. Man die Skäddeler Karl-Peter Schramm sjucht do Näiseeloundere in n Foardeel:  „Do sunt fuul beeter apstaald as wie.“ Uk Christian Wulff wiesde Interesse oun do bitrouede Toale.


Christian Wulff koant bee do Minnerhaide-Toale: ju fon do Seelter do hie fergeene Suumer as Ministerpräsidänt in Skäddel bisoachte, un ju fon do Maori

Seelterlound/Wellington – 18 400 Kilometer un alwen Tiedsoonen lääse twiske dät Seelterlound un Näiseelound. Daach sunt jo sik naier, as dät toufäärme skient, as Karl-Peter Schramm, SPD-Räidsheer un Foarsitter fon’t düütske Büro foar Toalminnerhaide, bie Bisäike fääststaald häd. In bee do Regionen reeke sik Ljuude Moite, bitrouede Toale tou rädjen: dät Seelterske in’t Seelterlound un dät Maoriske in Näiseelound. Bee toue uuttoustierwen, uumdät jo aaltied minner Baalere häbe.

„Minnerhaidetoale hääbe aaltied wät touhoope“, kwä die Skäddeler Schramm. Die Toal-Bimöide waas al twäie in Näiseelound. Dät Bimöien fon do Ienwoonere, hiere litjer wäidende Toal tou rädjen, is him deerbie nit äntgeen. Man do Näiseeloundere sunt do Seelter deerbie uum n poor Jiertjaande foaruut. Eerste iedenst tou niemende Fersäike, dät Maoriske tou rädjen, gunge bit in do 1980er Jiere tourääch. Do fäärme „Immersion Schools“ – Skoulen mäd twotoaligen Unnergjucht – wuden 1981 iengjuchted.

In’t Seelterlound deerjuun wude eerste foar kuute Tied dät aal tougjuchte moaked foar twotoalige Bäidenstuune un Litje Skoulen. „Do Maori sunt fuul beeter apstaald as wie“, kwä Schramm: „Do häbe een heel un aal uur Staalenge in’t Lound as wie.“ Die 62-Jierige naamt toun Biespil een wiede Maori-Kultuur un twäin Wiedkiekerkanoale ap Maorisk.

Uurs een Parallele: Bee do Toale häbe juust dän sälgen prominenten Unnerstutser. Buundespräsidänt Christian Wulff boalde as Ministerpräsidänt fon sien Interesse foar bee do Toale, bie Bisäike in’t Seelterlound 2010 un in Näiseelound 2007.

Un wät kon Roomelse fielicht fon Wellington leere? Schramm: „Wie skuulen oolde Gebruuke wier tou Lieuwend brang, uumdät bie n Toal-Ärhoold fuul uur Kultuur lapt.“ Un fon ju Uutduur un dän Stolt fon do Maori kuuden do Seelter leere, fiendet Schramm. Man sänt ju EU-Charta sjucht die Skäddeler sien litje Toalmeenskup ap n gouden Wai.

Wälle: www.ga-online.de 9.2.2011

Wo aleer Mönke un Nunnen lieuweden

Johanniterkapälle Bokeläsk

Informations-Säntrum wäd in Meerte ienwäid

Bokeläsk/Nieuweschans – Sänt fuul Mounde sunt do Hondwierkere al in’t Huus ieuwenske ju Johanniterkapälle tougong, wier aleer die Pestoor woonde. Nu is die Uumebau fon’t Huus toun Informations-Säntrum al bolde kloor – it skäl ap n Middewiek, 16. Meerte, fierelk eepend wäide.

Dät oolde Pestoorshuus wude in n Roome fon n düütsk-holloundsk Projekt toue Apgjuchtenge fon historisk-archäologiske Informationspunkte toun Informations-Säntrum uumebaud, dät uur ju Klaastergeskichte fon n Johanniter-Oarden in do noudelke Kustengestriche informiert.

Nit bloot monken Säärkenbauinteressierde häd sik ju Ättergjucht uutsprat, wät foar n historisk Juuweel dät Seelterlound mäd düsse Kapälle häd – Uumdät ju Johanniterkapälle dät eensige noch ärheeldene Bauwierk fon aleer 24 Klaastere fon do fräiske Johannitere un deermäd n steenen Tjuuchnis fon ju Klaastergeskichte fon dän Johanniter-Oarden is.

In Bokeläsk is nu een Klaasterkapälle, ju aleer dät gäistige Säntrum fon een litje Oardensmeenskup fon Johanniternunnen un -mönke waas. Sowät 1132 siedelden sik toun fäärme Moal Benediktinermönke ap fräisken Boudem oun, him foulgeden – as uk in Bokeläsk – do Johannitere. Do Oardenshuus un Klaastere looken sik in düsse Tied bit ap dän Gruund fon do Niederlounde fon däälich. In’t Informations-Säntrum ärfiere do Bisäikere wät uur’t Lieuwend fon do Goddessustere un -bruure bit tou hieren Wäägegong uut Seelterlound in’t 16. Jierhunnert.

Uur dän niederloundsken Twiech fon do Johannitere informiert al aan archäologisken Informationspunkt in Bad Nieuweschans, die in Juni fergeen Jier eepend wude. Mäd ju Apgjuchtenge fon’t näie Informations-Säntrum in’t Seelterlound wäd nu ju heele Äntstoundengsgeskichte fon n Oarden ruund uum dän düütsk-holloundsken Dullert-Gestrich biljuchted.

Aal do Uutgoawen foar do Mäitnoamen ap düütske un holloundske Siede sunt touhoope sowät 577000 €. Monken do Bitoalere waas t.B. die Europäiske Fonds foar Regionoale Äntwikkelenge.

Wälle: Nordwest-Zeitung, 5. Febr. 2011

ANZEIGE