Näi Bouk ap Seeltersk: Oo, wät fluch is Panama

1

Posted on : 24-05-2016 | By : admin | In : Seelterlound

Grätchen Grosser uut Roomelse häd hiere näie Bouk kloor. ‚Oo, wät fluch is Panama‘ is ne Uursättenge fon ‚Oh, wie schön ist Panama‘ fon Janosch. In dät näie Bäidensbouk stounde gjucht froaie Bielden.

Aan litje Boar fiendet ap n Dai ne Hooltkiste, weerap Panama stound un ätter Bananen rukt. Foar dän litjen Boar is Panama ap eenmoal sien Droomlound un hie wol deerätter wai. Mäd sin Fjund, litje Tiger, moaket hie ne Raise ätter dät fiere Lound. Unnerwains ap ju Raise träffe jo fuul Dierte.

Ju Idee, dät Bouk ap Seeltersk tou uursätten, keem uk ditmoal wier fon ju Verlag Edition Tintenfaß, ju sik ap litje Sproaken un Dialekte spezioalisiert häd. Dät Bouk is 48 Sieden tjuk un kon nu al bie Gretchen Grosser unner Telefoon 04498/2505 bestaald wäide un kostet 13,90 Euro.

Näie Seelter Bäidensbouke

3

Posted on : 22-12-2012 | By : Pyt | In : Kultuur, Seelterlound

Gräitje mäd dät lääste Bouk. (In Oainferlaach!)

Juun “Middewinter” sunt tjo näie Seelter Bäidensbouke ärschienen:
* Do Dierte bie ju groote Buurensteede an ‘n Diek (Erika Oczipka un Gretchen Grosser).
* Middewinter in ‘n Staal (Uursättenge Johanna Evers).
* Fon dän Fisker un sien Wieuw (Beoarbaidenge Gretchen Grosser mäd Bielden fon Karl-Heinz Brinkmann).

Moor fint me hier.

Groote Unnersäikenge fon seelter Vokoale

0

Posted on : 13-11-2012 | By : Pyt | In : Seelterlound, Wietenskup un Uumewaareld

Nit bloot Seeltersk: Prof. Dr. Jörg Peters uurroate dät Zertifikat Läichdüütsk an Edith Janssen.

In do naiste tjo Jiere wol ‘uusen’ Professor Jörg Peters mäd twäin uur Geleerden as Hälpere Toonapnoamen in Seelterlound moakje.
Jo wollen dan foarallen dän Ienfloud ättergunge fon Plat- un Hoochdüütsk ap ju Uutsproake fon do seelter Vokoale. Jo dwo dät dan in aal tjo Täärpe apaat, uum aal Uunerskeede meetouniemen. Buutendät wäide do Unnerskeede twiske do ferskeedene Oalersgruppen ferglieked.

Dät Projekt wäd fon ju Düütske Foarskengsgemeenskup unnerstöänd mäd 268.000 Euro. Dät kumt wäil deerfon, dät et sik nit bloot uum dät litste Sproakoailound honnelt, man buutendät mäd ju eensichoardige Loage fon tjo Sproaken ieuwenskenunner. Buutendät wollen jo do Resultoate anweende foar ju Ploanenge un Evaluierenge fon Mäitnoamen tou Sproakärhooldenge, as wie do do lääste Jiere kanne, t.B. an do twosproakige Skoulen in in Skäddel un Strukelje.

Sjuch uk: http://www.ga-online.de/-news/artikel/104963/Saterfriesischer-Sprachmelodie-auf-der-Spur

Do Sorben wollen n oain Parlemänt

0

Posted on : 29-06-2011 | By : admin | In : Politik, Seelterlound

BUDYŠIN – Do Sorben häbbe n Petition in Internet hoochleden uum Stöän tou aaskjen foar n oain sorbisk Parlemänt, dän Sorbisken Sejmik. Do Sorben sunt so as do Fräisen, Dänen un Sinti un Roma ne nasjoonoale Minnerhaid in Düütsklound. Do Sorben woonje in do Buundeslounde Brandenbuurich un Saksen. Deertruch hääbe jo nit een Ferwaltengseenegaid, un dät is wät do Sorben jädden hieden. Ap ju Websiede www.serbski-sejmik.de (wier Moanskene ju Petition unnerteekenje konnen) is die Deelfaal fon dät Sorbisk ätter de Wende, alleenich gratter wuuden. N oain demokratisk köärd Parlemänt skäl fielicht hälpe konne wan’t uum politiske, kulturelle un bildengslainhaide gungt.

Ap ju Websiede stound:
„Das sorbische/wendische Leben lässt sich nicht länger in derzeitigen Strukturen zukunftsfähig gestalten. Deshalb muss den Sorben/Wenden möglich sein, ihre politischen, kulturellen und Bildungsangelegenheiten progressiv in Form eines demokratisch gewählten sorbischen/wendischen Sejmik zu gestalten.“

Twosproakige Skilder in Kärnten

2

Posted on : 10-06-2011 | By : admin | In : Kultuur, Seelterlound

KLAGENFURT  – In dät aastriekse Buundeslound Kärnten wäd disse Wiek  fon ju FPK ne Foulksoustämmenge uur twosproakige Steedskilder (Düütsk-Slowenisk) moaked. Ju FPK is ne oukleeuwenge fon ju FPÖ, ju Paatäi fon Jörg Haider. In 1972 wuude fon anti-sloweniske düütsksproakige Kärnter do twosproakige Steedskilder wächhoald. Ju Oustämmenge duurt bit tou n 17. Juni.

Wääst-Fräisen skrieuwe moor Fräisk

0

Posted on : 08-06-2011 | By : admin | In : Kultuur, Seelterlound

LJOUWERT – Do Fräisen in ju wääst-fräiske Provinz Fryslân skrieuwe moor Fräisk. Dät stound in n Unnersäik fon ju Provinz. In 1967/80 kuude uungefeer 10 prosänt fon ju Befoulkenge in hiere oaine Sproake skrieuwe, in 2011 is dät 30 prosänt.

Hier konnen jie dät Unnersäik fiende (PDF)

Ferounstaltenge an n Upstalsboom tou Pingster

3

Posted on : 20-05-2011 | By : admin | In : Kultuur, Seelterlound

Ju Ferounstaltenge toun „hoochsten interfräisken Fierdai“ tou Pingster is düt Jier ap n  14. Juni (Täisdai), fon Klokk 18 ou juust an n  Upstalsboom in Aurk-Rahe (Aastfräislound).

Uur Pingster wol dät n wied Kultuurprogramm (middeloalersken Marsk toun Upstaalsboom, Heerleeger, Määrketdrieuwen, Goddestjoonst uas.) reeke. Naiere Informationen fon Midde Februoar ou unner: http://www.marsch-zum-upstalsboom.de.vu

Uumfroage in ju EU: Skällen Plastik-Ienkooptaasken ferbeeden wäide?

0

Posted on : 19-05-2011 | By : H1 | In : Politik, Seelterlound, Wietenskup un Uumewaareld

Dät Probleem is al loange bikoand:

Wät me ienkooped häd, dät däd me in n billigen af sogoar kostenloosen Plastikpüüt, un uumdät die niks wäid is, nimt me sik älk moal wier n näien un smit do oolde oafter wääge.

Dät lat tou uunnöödich fuul Kreepelgöitjen.

Ju Europäiske Komission is nu oun’t uurlääsen, wät deerjuun däin wäide kon. Me toankt uur een Bistjuurenge un sogoar uur n Ferbood fon düsse Plastikpüüte ätter.

Nu rakt dät een Uumfroage, wier do EU-Buurgere oane fräiged wäide, wät jo deer fon hoolde.

Sjuch:

http://ec.europa.eu/environment/consultations/plasticbags_en.htm

Gernoatfiskeräi lidt Jäildkröäk – Nu Hälpe unnerwaiens

0

Posted on : 14-05-2011 | By : admin | In : Fräislound, Seelterlound, Wirtskup

HANNOVER – Foar do Jäild-Kröäk liedende Gernoatfiskere in Noud- un Aastfräislound juust so as in Ditmäärsken is Hälpe unnerwaiens. Dät Loundswirtskupsministerium häd foar him n haageren Sosjoaluutgliek ounkändiged. Dän kriege Fiskere, wan do nit wierkje duurene, kwäd ju läichsaksiske Stoats-Kansläi jäärsene. Ju Ountoal fon sukke  Ju Ountoal fon sukke Stallad-Deege wude dit Jier fon fjautich ap füüftich haager sät. Dät bitjudt foar moonige Boote bit tou Tjoonduusend Euro moor af minner.

Uurdeel juun Demjanjuk

0

Posted on : 12-05-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Die 91-jierige John Demjanjuk – uurspröängelk Iwan Mykolajowytsch Demjanjuk – wude ap n 12. Moai wäägen Biehälpe toun Moort in n KZ in 27.900 Falle tou fieuw Jiere Pieson feruurdeeld. Dät Uurdeel is noch nit gultich, un ju Unnersäikengshaft is al foarbie, un uumdät me fon dän oolden Mon nit fermouded, dät hie fljuchtje wol, is hie bit tou dät Gultichmoakjen fon’t Uurdeel nu wier ap fräien Fout.

Demjanjuk waas toufäärme ukrainisken Kriechsfangden un wierkede ätters – hie koom dan in ju SS – bie do Nazis in’t Fernäilengs-Leeger Sobibor as Skillersmon.

Ju Ferdäägenge kritisiert ju Feruurdeelenge – jo meene, dät Demjanjuk – wan hie uurhaud in dät KZ wierked häd – as Kriechsfangden deertou twoangen wude. Ju Ferdäägenge kändigede al een Revision oun.

Bin Laden fon n US-Suldoat doodskeeten

0

Posted on : 12-05-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Al-Qaida-Gruunder Osama bin Laden wude smäidens ap n twäiden Moai in Pakistan fon n US-Suldoat doodskeeten.

Ju Doodenge is uut moorere Gruunde striedich:

1. Bin Laden waas ätter do näiste Bigjuchte nit biwoapend, me hied him also juust so goud fäästnieme kuud. Een Stroafe tjoont toun Skutsjen fon ju Bifoulkenge un nit toun sinloosen Wreeken – un ju Bifoulkenge waas uk Seeker, wan hie in’t Pieson seet.

2. Truch ju Doodenge fon Bin Laden truch sien Fäinde wäd hie nu fielicht toun Märtyrer ferkloord – un dät is juust dät, wät hie wüül.

3. Ju Doodenge geböärde ap Bifeel fon Obama, man sunner dät Wieten fon ju pakistoanske Regierenge. Een Regierenge skuul Biskeed wiete un ienfersteen weese, wan froamde Suldoaten ap hier Lound unnerwaiens sunt. Man do Fereende Stoaten meene ieuwn, jo kuuden sik aaltied un allerweegense ful Gjucht nieme. Pakistan, uum sik tou wreeken, roat nu dän Noome fon dän CIA-Boas in Pakistan bikoand.

Merkel kwad, ju fraude sik uur Bin Laden sin Dood. Un sowät naamt sik nu „kristelk-demokroatisk“.

In do Fereende Stoaten roate dät Sträiten-Fäste.

Resultoat fon ju Köär in Finlound

0

Posted on : 18-04-2011 | By : admin | In : Politik, Seelterlound

FINLOUND – Ju Nationoale Sammlengs-Paatäi (konservativ) häd ju finniske Köär knap foar do Sosjoaldemokroaten un do gjuchtsradikoale Europa-Skeptikere „Weere Finnen“ wunnen. Do weere Finnen häbe oaber fjauer Moal so fuul Stämmen kreegen as bie ju lääste Köär.

Ayapaneco – een uutstierwende Toal

9

Posted on : 17-04-2011 | By : admin | In : Algemeen, Kultuur, Seelterlound

Dät Ayapaneco in Mexiko wäd al sänt Jierhunnerde boald, man nu rakt it bloot noch twäin Monljuude, do dät baale konnene. Dät mäldet die „Sydney Morning Herald“. Ju Toal wude al in Mexiko boald, bifoar do fäärme Europäere ätter ju „Näie Waareld“ wai koomen.

Manuel Segovia, 75, un Isidro Velasquez, 69, woonje bloot 500 Meetere uutnunner in dät Täärp Ayapa in dät Buundeslound Tabasco, man wäigerje sik, mädnunner tou baalen. Do hääbe – wierskienelk – sieläärge nit mädnunner baald. Nu skäl die amerikoanske Toalfoarsker Daniel Suslak fon ju Indiana University do bee Monljude touhoope brange. Suslak wüül dät Ayapaneco in n Woudebouk apskrieuwe bifoar it tou leet is.

Artikkel Sydney Morning Herald

Artikkel Ayapaneco bie Wikipedia (Ängelsk)

Misrata bileegerd – Tuurkäi lät een stöänend Skip nit truch

0

Posted on : 10-04-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Misrata – noch unner Kontrolle fon do Rebellen – skuul ap n 8. April Stöän truch Lääwerengen mäd Woapen un Ietelsweere fon Bengasi kriege. Man dät Skip wude fon ju turkske Armee apheelden, uumdät do Türken dän Woapenhonnel nit wolle. Jo kwieden, jo wüülen aan Woapenstilstound truchsätte un Demokratie in’t Lound brange, man Rebellen suurgje sik, dät dät aal in Weerhaid tou Gunste fon Gaddafi gungt un kweede, jo wolle deer eerste uur baale, wan Gaddafi ousoaged is.

Japan: 27.000 Doode un fermisde

0

Posted on : 08-04-2011 | By : admin | In : Algemeen, Seelterlound

TOKIO – Fjauer Wieke ätter dät stäärke Äidbieuwjen un dänTsunami lait ju Toal fon Doode un Fermisde uur 27.000. Tuunsdai moakeden do Dreeguunere bikoand dät 12.608 truch ju Natuurwalt stuurwen sunt. 15.073 sunt noch fermisd. Do Dreeguunere sunt disse Wiek appe Naite fon dät Käädenkroasjewierk Fukushima bigind mäd dät Säiken ätter Offere.

Waareldhonnels-Groi litjer as fergeen Jier

0

Posted on : 07-04-2011 | By : admin | In : Seelterlound, Wirtskup

GENF – Ätter een Woarskauenge fon ju Waareldhonnels-Organisation WTO wol die Waareldhondel bloot 6,5 prosänt groie. Dät is minner as do 14,5 prosänt in’t fergeene jier. Dät skrift ju WTO in hiere Waareldhonnels-Ättergjucht ju Tuunsdai in Genf publisiert is. Do ferwachtede 6,5 Prosänt sunt daach moor as die jierelke Groi fon in n Truchsleek 6 Prosänt twiske 1990 un 2008.

Toal-Projekt: Jäild foar two Jiere rakt dät al

7

Posted on : 04-04-2011 | By : admin | In : Algemeen, Kultuur, Seelterlound

Do Bäidenstuune un woarskienelk uk two Skoulen in’t Seelterlound skällen fon Suumer ou twotoalich wäide. Dät Lound, ju Meente un deer sittende Firmen Stöäne finanziell dät Modellprojekt toun Ärhoold fon dät Seelterske.

Seelterlound – Goude Ättergjucht foar aal do Seelter: Dät Jäid foar dät Modellprojekt „Dät Seelterlound as Modellregion foar äddere Moortoaligaid“ stoant – touminst foar do fäärme bee Jiere. Ounlaid is dät Projekt, dät do Bäidenstuune un woarskienelk do Litje Skoulen in Skäddel un Struukelje twotoalich wäide lät, foar fjauer Jiere. It bigint in Suumerdai.

Jäild reeke dät Läichsaksiske Ministerium foar Wietenskup un Kultuur un ju Meente Seelterlound. Ju Meente häd deerfoar je fjauerduusend Euro foar touken fjauer Jiere in dän Huushoold ienstaald.  Mee in’t Bood sitte ju Aastfräiske un ju Ooldenbuurichske Loundskup, buppedät bideeligje sik in Seelterlound sittende Firmen un ju Bitoalenge fon dät Projekt, dät junge Seelter ädder un ap ju Toukumst kiekjend Seeltersk biebrange skäl.

„Sobolde jo sik deer inne Loage tou sjo, skällen jo biginne, mäd do Bäidene Seeltersk tou baalen.“

Deer waas n wichtigen Stap mäd däin in ju Moite fon do Seelter uum hiere säildene Toal, uumdät dät Siel fon dät Konsäpt is, do Bäidene räägelmäitich mäd ju oolde fräiske Toal tou konfrontierjen. Hoast häbe nit moor as n Toalkontakt häärstaald wäide kuud, kwä Meeinitiatorske Ingeborg Einhaus uut Wietsound. Ju Koasterske oun ju Litje Skoule Skäddel fraut sik, dät dät Jäid deerfoar toukweeden is – foarallen in Tonk fon Stefan Meyer, dän Biapdraagden foar Platt un Seeltersk bie ju Ooldenbuurichske Loundskup.

In een Wiekeendeseminoar, kwä Einhaus, häbe do Seeltersk-Koastersken sik straksene oarich mäd hiere Regionoal-Toal uutnunnersät.  Fon Suumer ou wäide do Apluukere un Koastere skould. „Sobolde jo sik deer inne Loage tou sjo, skällen jo biginne, mäd do Bäidene Seeltersk tou baalen.“ Immersion hat dät pädagogiske Konsäpt – as fonsäärm leere do Bäidene Seelterfräisk. Man Ingeborg Einhaus bitoont, dät dät sik noch aaltied uum een fräiwillich Bod honnelt.

Wälle: „General-Anzeiger“

Libyen: Ras Lanuf wier in Hounde fon ju Regierenge

0

Posted on : 30-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Ras Lanuf mäd n wichtigen Oulje-Hoawen wude wier in Regierengshounde broacht. Ras Lanuf waas in n Loop fon dän Apstound aaltied läip uumkamped un häd oafter dän Oainer wikseld, foar n poor Deege häbe dät do Apstoundiske moal wier ärooberd, nu wier ju Regierenge.

Provinsje Fryslân – Junge Oolden baale moor Fräisk mäd hiere Bäidene

5

Posted on : 29-03-2011 | By : admin | In : Fräislound, Kultuur, Seelterlound

LJOUWERT – In Wääst-Fräislound baale moor junge Ljuude Fräisk mäd hiere Bäidene. Dät waas dät Resultoat fon dän Quick-Scan 2011. In 2007 wuude in Wääst-Fräislound uk n Quick-Scan heelden. In 2011 boalt 55 Prosänt fon do junge Oolden Fräisk mäd do Bäidene.

Ferwaltengsrepräsentant foar Kultuur in ju Provinz Fryslân Jannewietske de Vries is bliede mäd dät Resultoat, man ju wüül ljauer een groote sproaksoziologiske Unnersäikenge hoolde. Groote sproaksoziologiske Unnersäikengen wuuden uk aal in 1980 un 1994 däin.

In Wääst-Fräislound rakt et moor Ärfoulch. Do junge Ljuude leere truch Tjosproakigen Unnergjucht uk beeter Fräisk tou skrieuwen un tou leesen. In 1980 kuude 9 Prosänt fon ju wäästfräiske Befoulkenge Fräisk skrieuwe, in 2007 wieren dät 24 Prosänt.

Hoaftbifeel juun Gaddafi un twäin Fjuunde

0

Posted on : 28-03-2011 | By : H1 | In : Politik, Seelterlound

Die Internasjonoale Stroafgjuchtshoaf in Den Haag häd ap n 27. Juni 2011 n Hoaftbifeel uutroat juun Muammar al-Gaddafi (libysken Diktator), sin Suun Saif al-Islam al-Gaddafi un sin Swoager Abdullah Senussi, dän Boas fon dän libysken Stilkenen Tjoonst. Jo wäide as fermoudelke Kriechsferbreekere säkt.

Rebellen wieruume in Ajdabiyah, Brega un Ras Lanuf

3

Posted on : 27-03-2011 | By : admin | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Libyen – Do Rebellen hääbe in dät Noudaaste fon Lybien ju Stääd Ajdabiyah wier ärobert. Dät kwad die Näisseender al-Jazeera ätter Uuttällengen fon do Rebellen. Ju Stääd Ajdabiyah lät uungefeer 160 Kilomter suudelk fon Bengazie un waas fon n 16. Februoar bit tou n 13. Meerte bisät fon do Rebellen. Do Rebellen hääbe nu Unnerstütsenge uut ju Lucht fon do Allierten. Dät wuude eerst muugelk ätter dät die FN-Seekergaidsräid ap n 17. Meerte bisleeten hiede dät internationoal Iengriepen gjucht waas.

Brega un Ras Lanuf sunt uk wier in apstoundiske Hounde. Do internationoale Luchtoungriepe häbe him holpen.

Neen Ferbiendenge moor tou ju Ruumtesonde Stardust

0

Posted on : 26-03-2011 | By : admin | In : Seelterlound, Wietenskup un Uumewaareld

Ju amerikoanske Ruumtesonde Stardust häd ap n Oustand fon 312 Millione Kilomter hiere lääste Signoale ätter ju Äide wai ferstjuurd. Kuut deerfoar waas hieren Raketenmotor foar’t lääste Moal started wuuden, uum foar äänelke Projäkte in ju Toukumst fääst tou staalen, wo gau in suk een Sonde ju Fjuurenge uutgungt.

Buutloundske Iengriepe in Libyen

5

Posted on : 20-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound
Amerikoanere skjoote fon n Skip uut

Amerikoanere skjoote fon n Skip uut

Alwen Stoaten, deerunner Frankriek, do Fereende Stoaten un dät Fereende Keningriek, häbe mäd militäriske Iengriepe in Libyen bigind.

In Libyen häd ju Regierenge un nu uk ju Opposition Fljoogere tou Ferföigenge – dät Ferbood wäd nit ienheelden. Ju Regierengsarmee häd ap n njuugentiensten Meerte Woongestriche fon Bengasi mäd Pansere un Artillerie biskeeten un uurnoacht bombadierd. Uk uur Stääde, t.B. Misrata, sunt fon ju Regierengsarmee biskeeten wuden.

Ju Regierengsarmee waas al in Bengasi ientroangen, waas oaber bloot oun n Rant ärfoulchriek un kuud dan fon do Apstoundiske apheelden wäide. Deerbie häbe do Apstoundiske fjauer Pansere fon ju Regierengsarmee iennuumen, man uk uut Fersjoon n oainen Kampfljooger ouskeeten.

Do buutloundske Troppen häbe uk al ounfangd, uum Bengasi Fljoogere un Pansere fon Gaddafi sien Armee tou fernäilen.

Gaddafi meend, do hieden neen Gjucht deertou, hie kwad: „Libyen heert uus, nit jou.“ – un dät Libyen fielicht dät libyske Foulk heere kuud, ap düssen Toacht kumt hie nit.

Woapenstilstound een Löägense – Oungriepe ap Apstoundiske gunge fääre.

0

Posted on : 19-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Gaddafi häd lain: Dät rakt naan Woapenstilstound. Gaddafi-sien Armee gript fääre do Apstoundiske oun, it skäl sogoar al Kampe in Bengasi reeke, dät tou nu tou aaltied n wichtigen Stöän fon dän Apstound waas. Dät sjucht also nit goud uut foar ju Revolution.

Explosion in Fukushima I un Skoad oun’t twäide Käädenkroasjewierk bikoand.

0

Posted on : 12-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Seelterlound, Wietenskup un Uumewaareld

In’t Käädenkroasjewierk Fukushima I is radioaktiv Caesium uut aan fon do Reaktoren ruutkeemen un it roat een Explosion, wierbie Oarbaiere biseerd wuden un ju buutere Uummoantelenge fon’t Reaktorhuus 1 fernäild wude. Deertruch äntstuuden radioaktive Wulken, do nu uur dän Pasifisken Oseoan sunt. Die Weederbigjucht kwä, dät düssen Wäästwiend noch bit Moundai blift.

Däälich, ap n tweelften Meerte, wude bikoand moaked, dät bie’t Äidbieuwjen ieuwenske dät Käädenkroasjewierk Fukushima I uk dät Käädenkroasjewierk Fukushima II Skoad däin wude. Deer sunt eenige Köilsysteme uutfaald un die Druk in eenige Reaktoren is nit moor tou kontrollierjen.

Un in Düütsklound skuul me sik niep uurlääse, af me een swott-jeele Koalition noch insen ju Muugelkhaid rakt, ju Macht tou uurniemen: Düssen Uunfal wiest uus noch insen, dät n Bäiden nit mäd Fjuur tou spieljen häd, un n Politiker, die foar een Looptied-Ferloangerenge fon Käädenkroasjewierke is, in n Maalehuus heert un nit in n Parlemänt.

Läip Äidbieuwjen bie Japan mäd Skoad oun n Käädenkroasjewierk

0

Posted on : 11-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Seelterlound, Wietenskup un Uumewaareld

Foar ju Kuste fon Tōhoku, ju noudaastelke Region fon’t japoanske Ailound Honshū, roat it n läip Äidbieuwjen, dät Brounde un Tsunamis äntstounde liet un oun’t Käädenkroasjewierk „Fukushima I“ Skoad diede.

Deer is n Läk in’t Köilengssystem, wiertruch Baadenstikken uut dän Köilwoater ruutkiekje un die Druk fon dät Seekergaidsbak steech oun. Läipe Foulgen fon dän Skoad oun’t Käädenkroasjewierk sunt noch nit bikoand, man dät kuude noch wäkke reeke: Wan ju Köilenge heel un aal uutfaalt, kon dät tou Käädensmilten kuume, un do Japanere baale noch deeruur, af jo, uum dän Druk tou minnerjen, radioaktiven Damp uut dän Reaktor ouläite, wiertruch oaber radioaktiv Tjuuch in ju Atmosphäre un deermäd in dän Rien un in aal ju Uumewaareld un dän Aaden fon’t Fäild kumt. Uum dät Käädenkroasjewierk hääruume sunt noch fuul Ljuude evakuierd wuden. Ju Luftwoape fon do Fereende Stoaten mout Köilmiddel foar’t Käädenkroasjewierk brange, uum ju Gefoar tou minnerjen.

Deer sunt al soogentien Offere fon’t Äidbieuwjen bikoand, man dät rakt Fermoudengen, dät dät noch moor sunt, uumdät sunne Tsunami-Wooge haager is al so moonich een Ailound inne Suudsee.

Näis uut Libyen fon n tjaanden Meerte

0

Posted on : 10-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Ras Lanuf wäd fääre bombadierd, Az-Zawiyya is fon ju Regierenge tourääch ärooberd wuden. Die Ferdäägengsminister Abu Bakr Younis un die loangjierige Geheemtjoonst-Boas Mustafa al-Kharoubi duuren sänt jäärsene hiere Huuse nit moor ferläite, deeruum dät jo wät juun Gaddafi sien Militär-Aktionen kweeden häbe.

Frankriek häd dän oppositionellen Nationoalräid, die sik as Uurgongsregierenge sjucht, däälich as eensige legitime Fertreedenge fon’t libyske Foulk ounärkoand. Frankriek is die fäärme europäiske Stoat, die dät so sjucht.

Beeterje sik do USA? Bolde neen Waigjuchtenge moor in Illinois.

1

Posted on : 10-03-2011 | By : H1 | In : Politik, Seelterlound

Rakt dät een Beeterenge in do USA?

Wan sik do USA uk säärm jädden as gjuchtfäidich präsäntierje, wan jo uk jädden so dwo, as wieren do gans foaroun, wät Moanskengjuchte oungungt – so mouten wie bloot ap do Waigjuchtengen un ju noch aaltied bruukte Folter („Waterboarding“) kiekje, af ap dät Guantanamo-Leeger, dät bolde as n Konzentrations-Leeger lät, uum tou sjoon, dät do USA, wät Moanskengjuchte oungungt, noch joop in’t Middeloaler sitte.

Man annert sik deer wät?

Ju buppestoundende Bielde lät uus sjo, dät ju Masse fon do Waigjuchtengen sänt sowät 2000 goud ärkanboar touräächgungt.

Un in dän Buundesstoat Illinois wude ap n njuugenden Meerte 2011 n Wit unnerteekend, dät dät fon n fäärme Juli oun neen Waigjuchtenge moor reeke skäl. Fon  nu oun mouten do al Feruurdeelde bloot noch lieuwendsloang in’t Pieson sitte. Deermäd is Illinois die säkstienste US-Buundesstoat, wier dät neen Waigjuchtenge moor rakt.

EHEC in Loundkring Lier

0

Posted on : 08-03-2011 | By : W | In : Algemeen, Seelterlound

LIER – In dän Loundkring Lier sunt säks näie Fälle fon EHEC bekoand wuuden. Dät mäldet ju Ostfriesen-Zeitung. Two Wieuwljuude, träi Monljuude un n litje Baiden sunt nu fon ju Kroankaid beträft. Two uur Fälle fon EHEC weeren aal bekoand.

Näis uut Libyen fon n 7. Meerte

0

Posted on : 07-03-2011 | By : H1 | In : Algemeen, Politik, Seelterlound

Libyen, ap n 7. Meerte 2011:

Ras Lanuf, wier do Apstoundiske al jäärsene n Bombenfljooger ouskeeten häbe, wude däälich wier bombadierd. Ju Regierenge kwä, ju hiede in düsse Stääd ju Macht uurnuumen, man dät is een Löägense, ju fermoudelk deertou tjoont, uum ju Bifoulkenge ap ju Regierengssiede tou hoolden. In Weerhaid hoolde do Apstoundiske noch ju Macht in Ras Lanuf. Fuul Ienwoonere sunt oaber al uut Nood foar do Bomben fljuchted.

Ben Dschawad wude fon Regierengssuldoaten tourääch-ärooberd.

Dät rakt Fermoudengen, dät do USA mäd n Apkloorengsfljooger mäd Radar sänt moorere Deege ju libyske Luchtruumte uurkiekje. Fääre wäd däin häbe jo noch nit.